Meertalig communiceren

Vaak stelde ik in mijn werk als begeleider en trainer vast hoe een te eenvoudig taalgebruik en het zich beperken tot woorden, zorgde voor onnodige beperkingen, obstakels, muren, blinde vlekken, obstructies en verkrampingen in de communicatie.
Daarnaast heb ik de ervaring dat wanneer bv. beeldtalen worden ingezet de betrokkenen een Aha!-moment beleven. Heb je ooit gedacht dat je een vraag kunt stellen zonder woorden? Het kán en het wérkt.

Ik ben zeker dat jij ook de ervaring hebt dat woorden ontoereikend zijn om alle gedachten, gevoelens en belevingen van het moment uit te drukken. Je weet uit de eerste hand dat bv. de lichaamstaal meer invloed heeft op de interacties met je partner, je kinderen of je collega’s dan de woorden die worden uitgewisseld. Meer nog, de non-verbale elementen zijn noodzakelijk om de boodschap correct te kunnen ontvangen en juist te interpreteren.

Beeldtalen inzetten

“Eén beeld zegt meer dan duizend woorden” is niet zomaar een gezegde. Beelden werken niet eenduidig zoals woorden, of beter, zoals we veronderstellen dat woorden doen. Echter, net in het dubbelzinnige, het uitnodigende, het verleidelijke, het lokkende, het verwonderende, het verbazende, … ligt hun kracht. 
Er is meer ruimte voor jou om datgene wat je ontvangt in te vullen en om te vormen in je eigen wereld. Je kunt het makkelijker inpassen in je eigen verhaal. Goede beeldtaal geeft je een uitnodiging om een andere gesprek aan te gaan. In veel gevallen blijkt dat via een open gesprek met het beeld je dichter komt bij de boodschap. 
Hoe meer je je beeldtaal ontwikkelt, hoe meer je de beeldtaal leert, hoe vaker je ze inzet, hoe vlotter je er mee experimenteert, … hoe gerichter je kunt communiceren.
Iedere uitdrukking, hoe subtiel ook, is communicatie. Iedere uitdrukking gebruikt één of meerdere talen. Er is veel communicatie zonder woorden maar er is nooit communicatie zonder een taal!

We hanteren verschillende talen naast de verbale talen: lichaamstalen, beeldtalen, kunstzinnige talen, de codetaal van jongeren, de taal van de wiskunde, enz. Al deze talen beschikken over een eigen woordenschat en vaak een eigen grammatica.
Maar kijk eens goed, je hanteert reeds iedere dag meerdere talen! Je bent er je alleen niet van bewust en je doet het meestal ongeschoold. De moeilijkheid voor het gebruik van lichaamstalen, beeldtalen en kunstzinnige talen is dat je niet hebt geleerd hoe ze te ontvangen en in te zetten. Je begrijpt niet steeds de boodschap wanneer iemand zo tegen je ‘spreekt’. Je dient deze talen te leren, net zoals je een vreemde woordentaal moet leren, wil je ze gepast kunnen inzetten in je communicatie.Beeldtalen en kunstzinnige talen worden inmiddels wel actief en met succes ingezet bij creatief onderzoek, innovatie, het ontwikkelen van probleemoplossend vermogen en in therapeutische begeleiding.

Je woorden-taal verbreden

Verbale talen zijn uitstekend voor heldere communicatie indien … op de juiste plaats … in de juiste mate … met het juiste taalgebruik. Zoals de meeste mensen spreek en schrijf je echter overwegend in een woordenboek-taal. D.w.z. je hanteert een beperkt aantal woorden en bij een misverstand of een discussie grijp je makkelijk terug naar de definitie in het woordenboek. Wat betekent ‘duurzaam’, ‘transformatie’, ‘weerstand’, … ?
De context speelt in communicatie een grote rol: waar, wanneer, onder welke omstandigheden, in welk gesprek, met wie, … wil ik hier iets communiceren?
Wil je meer helder communiceren dan dien je je woordenschat te verbreden.

Oefenen

Samen met Fenneke Voorsluis, een jonge kunstenaar, bied ik in De Huiskamer in Amsterdam mogelijkheden om te oefenen in het verbreden van je woorden-taal, het ontdekken van beeldtalen die bij jou passen en het samenvoegen van woorden- en beeldtalen.
Een voorbeeld:
Tijdens een workshop rond het begrip ‘weerstand’ kwamen tien deelnemers tot meer dan 200 alternatieve woorden, afhankelijk van de context en het oorspronkelijke gevoel. Hun Aha!: ieder woord stimuleert tevens een ander reactie, ik ga anders om met de situatie wanneer ik ze anders benoem, het maakt dus veel uit welk woord ik gebruik én ik heb nu een ruime keuze!
Via de beelden die ze daarna spelenderwijze ontdekten vonden ze niet alleen nog meer nuances, ze beleefden de bredere verbanden van deze woorden in hun communicatie!


* Bij de foto: de violist Miha Pogačnik tekent de muziek die hij speelt en vertelt boeiend zodat we beter luisteren en de taal van de muziek kunnen begrijpen. Wat hij op deze foto tekent is het beeld van het veranderingsproces en dat je kunt ontdekken in het vioolconcerto van Beethoven. Lees hierover mijn bericht ‘Hoeveel talen spreekt Miha tijdens de training ‘Leiderschap’?


Heb je een vraag? Stel ze me. Wil je een afspraak? Doe een voorstel. Heb je een opmerking? Stuur ze me.