Zen-nig (3) = hou er mee op alles te willen begrijpen

Wanneer je echt naar iemand wilt luisteren of met haar samenwerken of een gedragen beslissing nemen, stop dan met te trachten de ander te willen begrijpen. Zet je veeleer in om te achterhalen welke de belangrijkste vraag is die op dit ogenblik in haar leeft. Wat is haar kernvraag op dit moment? (kernvraag = de vraag die er écht doe doet, nu) Tracht haar logica waar te nemen, de wijze waarop zij gedachten vormt en innerlijke beelden hanteert. Enkel zo kan je een vraag stellen die jullie helpen om – vanuit haar eigen denk- en betekeniskader – een zinvol antwoord te vinden op haar kernvraag. 

Om de logica van de ander te kunnen waarnemen, is het nodig dat je je eigen denkkader even parkeert. Wat ‘logisch’ is voor haar hoeft niet logisch te zijn voor jou. Je hoeft het er niet alleen niet mee eens te zijn, je hoeft het zelfs niet te begrijpen! Je hoeft niet alles te kunnen begrijpen om goed te kunnen samenwerken. Wél dien je te aanvaarden dat dit nu haar logica is en een dialoog aan te gaan.

De bewering dat datgene wat jij niet kunt begrijpen ‘onbegrijpbaar’ is, klopt niet. Enkel jij kunt het niet begrijpen, nu. Alles wat je waarneemt, voelt, denkt en doet vertrekt vanuit jouw aannames en overtuigingen. Willen begrijpen vertrekt bv. vanuit de aanname dat jij haar kúnt begrijpen. Dat klopt niet met de werkelijkheid: je bent begrensd in datgene wat je kunt begrijpen. 

Wanneer je tracht te begrijpen, doe je moeite om met jouw denkkader de logica van de ander te verstaan. Dat doet onrecht aan de ander. Help de ander om via haar eigen denkkracht, haar eigen emotionele kracht, haar eigen zingeving, te zoeken naar zinvolle antwoorden. Haar zoektocht zal gans anders verlopen dan jouw zoektocht. In een dialoog telt haar zoektocht evenzeer als de jouwe.

Willen begrijpen legt vaak een obstakel op de weg. Het is een obstakel omdat je niet de gepaste vraag stelt die iemand nu op weg zou kunnen helpen, haar weg, niet de weg volgens jouw inzicht. Het is een obstakel omdat je daardoor haar kracht beknot om zelf tot inzichten en keuzes te komen. Het is een obstakel omdat je hiermee haar zelfredzaamheid beperkt. Het is een obstakel omdat je in de meeste gevallen teveel verantwoordelijkheid op je schouders laadt en je vroeger of later als Redder optreedt.

Niet jij moet de ander begrijpen, maar de ander dient zichzelf te begrijpen. En dààr kan jij aan bijdragen. Wat er nodig is? Een vragende houding en de juiste vraag stellen. Je laat de verantwoordelijkheid waar ze hoort = bij de ander. Je stopt geen energie in alles begrijpen. Je houdt je bezig met het stellen van de juiste vragen en het scherp waarnemen hoe zij haar ‘probleem’ formuleert, welke overtuigingen daarin werken, wat zij wil bereiken, enz.

Alles willen begrijpen is een broertje van perfectionisme. Wanneer je eerst alles wilt begrijpen alvorens keuzes te maken en beslissingen te nemen vergeet je dat alles voortdurend verandert en dat het nodig is om regelmatig bij te sturen. Leer genieten van het niet begrijpen, het twijfelen, toch beslissen, terugkomen op je beslissing, opnieuw bekijken, een andere keuze maken wetend dat je niet alles weet.