Stop met te willen begrijpen

1. Stop de inspanningen om te willen begrijpen.

Wanneer je iemand efficiënt wil coachen en begeleiden, stop dan met te trachten die persoon te willen begrijpen. Zet je veeleer in om te achterhalen welke de belangrijkste vraag is die op dit ogenblik in de ander leeft. Wat is haar kernvraag op dit moment? Tracht de ‘logica’ van de persoon waar te nemen, de wijze waarop zij gedachten vormt en innerlijke beelden hanteert. Enkel zo kan je haar een vraag stellen die haar helpt om – vanuit haar eigen denk- en betekeniskader – een duurzaam antwoord te vinden op haar kernvraag. 

Om de ‘logica’ van de ander te kunnen waarnemen, is het nodig dat je je eigen denkkader even parkeert. Wat ‘logisch’ is voor de ander hoeft niet logisch te zijn voor jou. Je hoeft het er niet alleen niet mee eens te zijn, je hoeft het zelfs niet te begrijpen! 

Wanneer je tracht te begrijpen, doe je moeite om met jouw denkkader de ‘logica’ van de ander te verstaan. Dat doet onrecht aan de ander. Help de ander om via haar eigen denkkracht, haar eigen emotionele kracht, haar eigen zingeving, te zoeken naar duurzame antwoorden. Gebruik het Vragenkompas op een dynamische wijze om haar goede vragen aan te bieden. Haar zoektocht zal gans anders verlopen dan jouw zoektocht mocht jij dezelfde kernvraag bezitten als diegene die in haar leeft. Haar zoektocht telt, niet de jouwe.

2. Stop met begrepen te willen worden.

Dit is een valkuil waar ik jaren in heb vastgezeten: moeite doen om  iets aan de ander te vertellen zodat zij mij zou (kunnen) begrijpen. Wat bleek echter telkenmale, mijn behoefte om begrepen te worden was een obstakel in het vinden van duurzame antwoorden op mijn kernvragen. Dat jij vraagt om begrepen te worden is zeer menselijk. Dat jouw klant (lees ook ‘medewerker’)  dat vraagt is zeer menselijk. Voor het ontdekken van de kernvraag en het vinden van een duurzaam antwoord is het evenwel niet nodig. Niet voor jou, niet voor jouw klant. Het is mooi meegenomen indien het gebeurt (of beter, indien je de illusie hebt dat het gebeurt) maar het is niet noodzakelijk om de zaken efficiënt aan te pakken. 

Indien de ander vraagt: “Hoe kan ik worden begrepen?” dien je eerst samen te ontdekken welke wezenlijke vraag daar onder schuilt. Wanneer zij die vraag ontdekt, dé kernvraag op dit moment, en daar een duurzaam antwoord op vindt, valt de oorspronkelijke vraag meestal weg.

Ik weet uit eigen ervaring hoe zalig het voelt wanneer ik ervaar “Deze persoon begrijpt mij.”(op dit ogenblik, in deze context, voor deze situatie, bij deze vraag van mij) Daar kan ik van genieten. Ik ben echter gestopt met “ik wil begrepen worden” als kernhouding aan te nemen. Daardoor leg ik minder last op de ander, kijk ik wat er werkelijk tussen ons gebeurt hier en nu en tracht ik daar constructief mee om te gaan. Dat doe ik ook wanneer ik beslis om “nee” te zeggen tegen het gedrag van de ander. Ik merk dat dit zowel mezelf als de ander veel ruimte biedt. De ander hoeft echt geen moeite te moeten doen om mij te begrijpen. Het is lief indien het gebeurt.

3. Zet mededogen in.

Zonder te ander te moeten begrijpen kan ik de ander vrij laten in de manier waarop zij denkt, wat voor haar betekenisvol is, de waarden die voor haar belangrijk zijn, datgene waar zij in gelooft … zonder dat ik daar een mening over moet hebben. 

Mededogen helpt om de zaken liefdevol vanop een afstand te bekijken en te beluisteren, me er niet emotioneel aan te hechten, me er niet mee te identificeren en toch volledig aanwezig en betrokken te zijn! Ik kan volledig bij de ander zijn zonder dat ik mezelf geweld aan doe en me in allerlei bochten moet wringen. 

Daarvoor dien ik mededogen te ontwikkelen … voor mezelf! Op die basis kan ik gezond mededogen ontwikkelen voor de ander. Mededogen ontwikkelen betekent dat je jezelf neemt zoals die je bent vandaag zonder dat je jezelf moet begrijpen, zonder dat je een oordeel vormt over je gedrag, zonder dat je jezelf zegt wat jij zou moeten doen om …. Mededogen ontwikkelen betekent dat je de ander neemt zoals die jou vandaag verschijnt zonder dat je haar begrijpt of moet begrijpen, zonder dat je een oordeel vormt over haar gedrag, zonder dat je haar zegt wat zij zou moeten doen om ….

Mededogen werkt zonder advies te geven. Mededogen is jezelf kwetsbaar opstellen en zorg hebben voor de kwetsbaarheid van de ander. Mededogen tonen is als een uitnodiging, om jezelf te aanvaarden zoals je op dit ogenblik jezelf beleeft, open te staan voor een volgende stap en de moed te nemen om die stap te zetten.

4. Bied geen oplossing aan, zelfs geen advies.

Hoezeer je ook zorg wil dragen voor de kernvraag van de klant (de medewerker), hoezeer je ook de ander zo snel mogelijk wilt verlossen van twijfels, onzekerheid, frustratie, innerlijke pijn … biedt haar geen oplossing aan. Wees terughoudend met het geven van advies. 

Wat jij kunt geven is enkel jouw oplossing. En die werkt niet (duurzaam, fundamenteel)! Wanneer ze jouw oplossing toepast, zal vroeger of later haar kernvraag terug opduiken (al dan niet onder een andere gedaante). 

Leer de pijn uitzitten om bij iemand aanwezig te zijn die lijdt zonder dat je haar snel van die pijn kunt verlossen. Wat maakt dat jij frustratie ervaart wanneer jij niet mag of kunt ‘helpen’ (= een oplossing geven)? Wat is op dat ogenblik jouw kernvraag? Zie je eigen kernvraag, los die zelf op en belast je klant daar niet mee. Wees niet bezig met haar zo snel mogelijk een antwoord te geven omdat jij je eigen kernvraag niet wilt onder ogen zien en aanpakken. Telkens wanneer iemand bij jou komt met een vraag, heb jij een eigen kernvraag (bv. iets in de zin van “Wat doe ik met haar vraag? Wat kan ik op dit ogenblik beter niet doen?” of “Op welke manier kan ik haar begeleiden om door haar pijn heen te gaan? Op welke manier is mijn gedrag in feite een obstakel voor haar?”). 
Wie eigenaar is van de kernvraag, is de enige die weet wanneer een antwoord duurzaam is. Help haar sterk te worden om dat antwoord zelf te ontdekken én de moed te pakken om het te implementeren.

Leer hoe je zonder te moeten begrijpen de ander beter begeleidt en ondersteunt om zijn problemen zelfstandig en efficiënt aan te paken.
Leer hoe je de juiste vragen kunt stellen zonder de ander te moeten begrijpen!
De Lemniscaat Benadering biedt je dit. Lees het gratis boek over de Benadering.